Gencecik bir kadın, bir bayram günü evin salonunda çepeçevre oturan bir yığın konuğun önünde orta yerde oyuncağıyla meşgul olan küçük kızı elini çamaşırına götürünce sandalyesinden fırlayıp ona iki tokat aşkettiğinde çocuk elbette dehşete kapılacaktır.
O genç kadın, küçük kızının bedenle ilgili konularda kendiliğinden bilgili ve sorumlu davranacağı beklentisi içinde olmalı ki onu böylesine cezalandırabilmektedir.
Binlerce anne, binlerce küçük kıza bu cezalardan verip duruyor ve küçük kızlar durmadan siniyor, tepkisini ya içine atıp biriktiriyor ya da başka biçimlere büründürüyor.
Küçük erkek çocukların yaşadıkları da çok farklı değil; ceza görmemesini, övülmesini ya da gördüğü cezanın saçmalık derecesini kendine göre yorumlayıp en olmayacak biçimlerde içselleştiriyor onlar da. Çocuklar kapalı kapılar ardındaki cinsel yaşam üstüne en olmayacak çıkarsamalarda bulunuyor.
En mahrem davranışlarına kadar belirleyen ve onları hep etkileyecek olan çıkarsamalardır bunlar.
Çocuk konusundaki yerleşik zihniyetin birbirine taban tabana zıt iki ezberi var: Birincisi küçük çocuğu zihinsiz ve belleksiz bir varlık gibi gören ezber (“çocuktur, anlamaz”); ikincisi ise aynı varlığı, cinsel konularda doğuştan bilgiliymiş gibi gören ezber, tıpkı yukarıdaki genç anne ile küçük kızı örneğindeki gibi.
Bu ikili zıtlık her gün, her an, binlerce kez, durmadan yaşantılanıyor: Çocuğu eşyayla ve -sevilme derecesine göre- kuzu, koyun, keçi ya da eşekle özdeşleştirebilen köy kültüründen tutun, çocuğun yanında, oyuna dalmıştır diye, ona ağır gelecek bin bir şey konuşmakta sakınca görmeyen kentli büyüklere, ve her tür istismarın rasyonalize edilmesine kadar.
Zıt etkilerden serseme dönmemek için ya kurnazlaşıyor, ya da parçalanmış bir ruhla büyüyor çocuk. Hangi parçasının ayakta kalacağı belli olmadan.
“Çocuktur anlamaz” zihniyeti tarafından maruz bırakıldığı söz ya da davranışları, bütünüyle kendine özgü biçimlerde olmak üzere, ‘anlıyor’ aslında çocuk. ‘Anladık’larından hem olur olmaz sonuçlar çıkarıyor, hem de ‘anladığı’ için suçluluk duyuyor. Bin bir uyumsuzluk içinde çırpınarak büyüyor. Çoğu kez ömür boyu kurtulamadığı bir etkilenimle.
Ve aynı etkilenimleri arkadan gelen çocuklara da yansıtarak.
Eğitsel alanda cinsellik hanesi hâlâ bu kadar boş bırakılmasa, tecavüz ve diğer ruhsal ve fiziksel şiddet türleriyle ilintili sorunlar birazcık da olsa aydınlanmaz mı? Cinsellik tabusundan ve yukarıdaki zıtlıktan paçasını bütünüyle kurtarabilmiş bir tek toplum yok. Bir yandan ticari-pornografik yanıyla kışkırtılırken diğer yandan hiç yok sayılıyor cinsellik. Her kademeden ve meslekten ‘erişkin’ler olarak aczimizi kabul etmenin zamanı gelmedi mi?
Çocuk daha ilk adımlarını atarken bir yolu bulunup devreye alınması gereken çok temel ilkeler: 1) Kadınlar, sahibi oluna bilen birer nesne değil, erkeklerle eşit, bağımsız kişilik sahibi bireylerdir; 2) Çocuklar özel bir korumayla sahip çıkılacak varlıklardır;
3) Cinsel ilişki bir erişkin edimidir ve karşılıklı rızaya dayalıdır.
Bunların en acil eğitim ihtiyaçları arasında olduğu, son günlerin haberlerinden, ilgili makamların içler acısı tavırlarından vb bir kez daha ortaya çıktı. Biri çıkıp, benim LGBTT başlıklı yazımla ilgili yorumunda, “ Yönelimdir diye çocuklarla ilişkileri de mi normal kabul edeceğiz?” diye sorabildi örneğin.
Böyle bir soruyu sorabilmeniz için, cinsel ilişkinin bir erişkin edimi olduğu, çocuklara yönelik her tür cinsel davranışın istismar sayılacağı ve bunun hiçbir istisnasının olmadığı ilkesinden bütün bütüne habersiz olmanız gerekir.
Dilimizde “zorla tecavüz” gibi bir arızaya rastlanabildiğini düşünürsek, böyle habersizliklere çok da şaşmamak gerekiyor belki. “Zorla tecavüz” diyebilen bir zihin, bilinçdışında, her cinsel ilişkiyi bir tecavüz olarak görüyor demektir.
Son olayların ve tartışmaların bir iyi yanı olduysa, bu konudaki hal-i pürmelali-mizin ortaya dökülmesi olmuştur.
Bir kez daha: Çocuklara yönelik her tür cinsel davranış istismardır ve bunun hiçbir istisnası yoktur; çocuğun razı, hatta ısrarcı göründüğü durumlarda bile. Çünkü bu rızayı tartabilecek erginlikte değildir çocuk; tıpkı belirli yaşlarda yalnız başına yolda yürüyemediği ya da yemek yiyemediği gibi, belirli bir yaşa kadar da cinsellik konusunda karar veremez.
Buna karşılık, karar vermemesi gerektiği dahil, pek çok şeyi öğrenebilir. Öğrenmesine nasıl yardımcı olunacağının yolunu yordamını bulmak eğitbilimcilerin işi. Biz diğer erişkinlere de, kendi kendimizi eğitmek düşüyor.